fa تأثیر مهارت‌های مطالعۀ آزاد بر عادات مطالعه، نگرش به مطالعه و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان مطالعات روان‌شناسي Psychological Studies كمّي quantitative <strong><span style="font-family:B Zar;">هدف:</span></strong> <span style="font-family:B Zar;">پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مهارت‌های مطالعۀ آزاد بر عادات مطالعه، نگرش به مطالعه و پیشرفت تحصیلی دانش&shy;آموزان پسر مقطع متوسطه در سال تحصیلی 1395-1396 انجام شد، به‌طوری که دانش</span><span style="font-family:B Lotus;">‌</span><span style="font-family:B Zar;">آموزان با حوزه‌های گوناگون دانش در قالب قرار دادن یک ساعت مطالعۀ آزاد هفتگی آشنا می‌شوند.</span><span style="font-family:B Zar;"></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;">روش:</span></strong><span style="font-family:B Zar;"> روش پژوهش حاضر نیمه</span><span style="font-family:B Lotus;">‌</span><span style="font-family:B Zar;">آزمایشی با طرح پیش‌آزمون</span><span style="font-family:B Zar;">-</span><span style="font-family:B Zar;">پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری این پژوهش شامل همۀ دانش</span><span style="font-family:B Lotus;">‌</span><span style="font-family:B Zar;">آموزان پسر مشغول به تحصیل آموزشگاه شهدای سولان شهر همدان در سال تحصیلی 1395-1396 به تعداد 98 نفر بود. برای انتخاب نمونه، نخست از میان تمامی پایه&shy;ها، پایۀ هفتم به‌صورت نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شد که تعداد دانش&shy;آموزان این پایه 40 نفر (هر کلاس 20 نفر) بود و دو کلاس به‌صورت تصادفی به‌عنوان گروه آزمایش و گواه گزینش شدند.</span> <span style="font-family:B Zar;">پس از اجرای پیش‌آزمون روی هر دو گروه، مهارت</span><span style="font-family:B Lotus;">‌</span><span style="font-family:B Zar;">های مطالعۀ&shy; آزاد در هفته به</span><span style="font-family:B Lotus;">‌</span><span style="font-family:B Zar;">مدت 11 جلسه (60دقیقه‌ای) در یازده هفتۀ متوالی، به گروه آزمایش آموزش داده شد و گروه کنترل هیچ</span><span style="font-family:B Lotus;">‌</span><span style="font-family:B Zar;">گونه آموزشی دریافت نکرد؛ پس از اتمام دورۀ‌ آموزشی بلافاصله از هر دو گروه پس‌آزمون به عمل آمد. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل کوواریانس انجام گرفت.</span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;">یافته‌ها:</span></strong><span style="font-family:B Zar;"> یافته&shy;های به‌دست‌آمده نشان داد که عادات مطالعه، نگرش به مطالعه و پیشرفت تحصیلی دانش&shy;آموزان در گروه آزمایشی به‌طور معناداری افزایش یافته است، در حالی که گروه کنترل تغییر معناداری نداشته است.</span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;">اصالت/ارزش:</span></strong><span style="font-family:B Zar;"> در پژوهش حاضر، مهارت‌های مطالعۀ آزاد با تأکید بر گنجاندن یک ساعت مطالعۀ آزاد طراحی و تدوین شد. بر اساس نتایج این پژوهش، می&shy;توان تأثیر مهارت‌های مطالعۀ آزاد را با در نظر داشتن شرایط تحصیلی در هر پایه مورد بررسی بیشتر قرار داد، و از یافته‌ها برای غنی‌سازی برنامه‌های مرتبط با پیشرفت تحصیلی در مدارس استفاده کرد.</span><strong><span style="font-family:B Zar;"></span></strong> <strong>Purpose</strong>: Since nowadays study is one of the most important tools of human communication with the world around us, advanced systems not only encourage individuals to study the textbook, but also lead them to free book reading; However, a comparison of statistics of the amount of free book reading shows that the status of study in our country is lower than other developed countries. Having wrong reading habits and a lack of access to books is among the deterrents to free book reading. Therefore, the main problem of this study is whether free book reading skills affect reading habits, attitudes toward reading, and academic achievement of high school male students.<br> <strong>Method: </strong>This research was carried out by using a half-experimental design consisting of a pretest-posttest on an experimental group and a control group. The statistical population included all male students studying at the Shohadaye Solan School of Hamadan city in the 2017-2018 academic year, numbering 98 students. To select the sample, from all grades, the seventh grade was selected by the purposeful sampling method. The number of students in this grade was 40 and two classes were randomly selected as the experimental and control groups. The study questionnaires included Palsani and Sharma&#39;s (1982) study habits questionnaire with a retest reliability of 0.88 and criterion-dependent validity of 0.74 (FereidouniMoghadam and Cheraghian, 2009), and questionnaire of researcher-made attitudes toward reading with the Cronbach&#39;s alpha of 0.83. The construct validity of the questionnaires showed the high fit of the model of the research. Academic achievement was also measured by the total grade point average of the students. The first-semester grade point average was used as a pre-test and the second-semester grade point average was used as a post-test. The free book reading skills were taught to the experimental group during 11 sessions (each one lasting 60 minutes) in eleven consecutive weeks and the control group did not receive any training. At the end of the training course, a post-test was performed in both groups. The data was analyzed by using an analysis of covariance using SPSS software version 22.<br> <strong>Findings</strong>: The results of analysis of covariance indicated that free study has a positive effect on the students&#39; reading habits (F = 7.08, P < 0.05), students&#39; attitudes toward reading (F = 13.61, P < 0.05) and their academic achievement (F = 10.84, P < 0.05).<br> <strong>Originality/value: </strong>Findings showed that free book reading skills had a significant effect on students &#39;reading habits, students&#39; attitudes toward reading, and their academic achievement. Free book reading makes students&#39; minds more active by raising their level of thinking. Thus, they will be able to learn the lessons better. Based on the results of this research, the effect of training free book reading skills can be further examined by considering the educational conditions in each grade, findings can also be used in order to enrich the programs related to academic achievement in schools. مطالعۀ آزاد, عادات مطالعه, نگرش به مطالعه, پیشرفت تحصیلی Free book reading, reading habits, Attitude toward reading, Academic achievement 723 750 http://oldpublij.iranpl.ir/browse.php?a_code=A-10-3603-1&slc_lang=fa&sid=1 Khosro Rashid خسرو رشید khosrorashid@basu.ac.ir 100319475328460010552 100319475328460010552 Yes Bu-Ali Sina University دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. Amir Soltani امیر سلطانی amirsoltani005@yahoo.com 100319475328460010553 100319475328460010553 No Bu-Ali Sina university دانشگاه بوعلی سینا Rasool Kord Noghabi رسول کردنوقابی r.kordnoghabi@basu.ac.ir 100319475328460010554 100319475328460010554 No Bu-Ali Sina university دانشگاه بوعلی سینا Kambiz Karimi کامبیز کریمی kambiz.karimi90@gmail.com 100319475328460010555 100319475328460010555 No Bu-Ali Sina University دانشگاه بوعلی سینا